ნაპოლეონის ეპოქა
ვენის კონგრესი და ახალი ევროპული წესრიგი
ბრიუმერის გადატრიალება
ნაპოლეონ ბონაპარტი კორსიკადან წარმოშობით იყო და ადრეული ასაკიდანვე სამხედრო კარიერას შეუდგა. მისი სწრაფი აღზევება რევოლუციის პერიოდში დაიწყო, როცა მონაწილეობა მიიღო რობესპიერის ძმის ინიციატივით მოწყობილ პირველ ბრძოლებში. ნაპოლეონმა გამოიჩინა თავი ტულონის ბრძოლაში, სადაც წარმატებით გაანადგურა მტრის ძალები. 1795 წელს პარიზში კონტრრევოლუციონერების აჯანყებამ იფეთქა, რომლის ჩახშობაც ნაპოლეონს დაეკისრა. ამ წარმატებით მან დამატებითი აღიარება მოიპოვა, რის შემდეგაც იტალიის არმიის ხელმძღვანელობა ჩაბარეს. 1796 წელს ნაპოლეონმა დაამარცხა ავსტრიის ჯარები და მნიშვნელოვანი წარმატებები მოიპოვა ჩრდილოეთ იტალიაში.
საინტერესო ფაქტი: ნაპოლეონმა მალტის აღებისას, კუნძული ძალით და მოხერხებულობით დაიმორჩილა მხოლოდ 3 ჯარისკაცის დანაკარგით. ეს მოვლენა მისი სამხედრო გენიოსობის ერთ-ერთი მტკიცებულებაა.
კონსულობა
ბრიუმერის გადატრიალების შედეგად, საფრანგეთში ძალაუფლება ფორმალურად სამი კონსულის ხელში გადავიდა, თუმცა ნაპოლეონი პირველი კონსულის პოზიციით თითქმის შეუზღუდავი ძალაუფლებით აღიჭურვა. 1802 წელს ჩატარებული პლებისციტის შემდეგ, ნაპოლეონი სამუდამო პირველ კონსულად აირჩიეს, ხოლო 1804 წელს ის ფრანგების იმპერატორად ეკურთხა.
საინტერესო ფაქტი: ნაპოლეონის იმპერატორად კურთხევას თავად პაპი დაესწრო, მაგრამ ნაპოლეონმა საკუთარი გვირგვინის თავად დადგმა გადაწყვიტა, რაც მისი ავტორიტეტის და დამოუკიდებლობის დემონსტრაციას წარმოადგენდა.
პირველი იმპერია
ტრაფალგარისა და აუსტერლიცის ბრძოლები
1805 წელს, ტრაფალგარის საზღვაო ბრძოლაში, ინგლისელებმა ადმირალ ნელსონის მეთაურობით ნაპოლეონის ფლოტი დაამარცხეს, რაც ნიშნავდა, რომ საფრანგეთისთვის ინგლისზე შეტევა შეუძლებელი ხდებოდა. თუმცა, იმავე წლის დეკემბერში, ნაპოლეონმა აუსტერლიცთან „სამი იმპერატორის ბრძოლაში“ დაამარცხა რუსეთი და ავსტრია, რითაც ანტიფრანგული კოალიცია შეარყია.
საინტერესო ფაქტი: აუსტერლიცის ბრძოლა ხშირად მოიხსენიება ნაპოლეონის ერთ-ერთ უდიდეს სამხედრო ტრიუმფად. ნაპოლეონმა ამ ბრძოლაში ისეთი ტაქტიკური მანევრები გამოიყენა, რომლებსაც დღესაც სწავლობენ სამხედრო აკადემიებში.
კონტინენტური ბლოკადა და რუსეთის ლაშქრობა
მას შემდეგ, რაც ნაპოლეონმა სამხედრო გზით ინგლისის დამარცხება ვერ შეძლო, მან "კონტინენტური ბლოკადა" გამოაცხადა, რაც ევროპის ქვეყნებს ინგლისთან ვაჭრობას უკრძალავდა. რუსეთის მიერ ამ ბლოკადის დარღვევამ ნაპოლეონს რუსეთში ლაშქრობისკენ უბიძგა.
საინტერესო ფაქტი: ესპანეთში ნაპოლეონის წინააღმდეგ გაჩაღებული პარტიზანული ომი (გერილა) ერთ-ერთი პირველი და ყველაზე მასშტაბური იყო ისტორიაში.
საინტერესო ფაქტი: ნაპოლეონის არმიის 600 ათასიანი ჯარიდან რუსეთიდან უკან დაბრუნებისას მხოლოდ 20-30 ათასმა ჯარისკაცმა მიაღწია.
ლაიპციგი და ვატერლოო
"ხალხთა ბრძოლაში" (ლაიპციგი, 1813) დამარცხების შემდეგ ნაპოლეონი გადაასახლეს, თუმცა მან შეძლო დაბრუნება ("100 დღე"). საბოლოო წერტილი ვატერლოოს ბრძოლამ დასვა.
საინტერესო ფაქტი: ვატერლოოს ბრძოლა ხშირად განიხილება, როგორც სამხედრო ისტორიის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი მომენტი, რომელმაც თანამედროვე ევროპის ბედი განსაზღვრა.
ვენის კონგრესი
ნაპოლეონის დამარცხების შემდეგ, გამარჯვებული სახელმწიფოები ვენაში შეიკრიბნენ ევროპის ახალი რუკის შესადგენად და მონარქიების აღსადგენად.
საინტერესო ფაქტი: ვენის კონგრესი ისტორიაში ერთ-ერთი პირველი საერთაშორისო კონფერენცია იყო, რომელმაც საერთაშორისო ურთიერთობებში ბალანსის და სტაბილურობის კონცეფცია შექმნა.