ქრისტიანობის როლი საქართველოსთვის

„ქრისტე ღმერთი ჯვარს ეცვა ქვეყნისათვის და ჩვენც ჯვარს ვეცვით ქრისტესათვის. ამ პატარა საქართველოს გადავუღეღეთ მკერდი და ამ მკერდზედ, როგორც კლდეზედ, დავუდგით ქრისტიანობას საყდარი, ქვად ჩვენი ძვლები ვიხმარეთ და კირად ჩვენი სისხლი და ბჭეთა ჯოჯოხეთისათა ვერ შემუსრეს იგი“ — წმ. ილია მართალი (ჭავჭავაძე)

გადახვიეთ

ქრისტიანობის სახელმწიფო რელიგიად გამოცხადება

IV საუკუნე — 326 წელი

ქრისტიანობის სახელმწიფო რელიგიად გამოცხადება საქართველოში ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი მოვლენაა ქვეყნის ისტორიაში, რომელმაც განსაზღვრა ქართული იდენტობა, კულტურა და პოლიტიკური განვითარება საუკუნეების განმავლობაში.

ეს პროცესი უკავშირდება IV საუკუნის პირველ ნახევარს და მჭიდროდ არის დაკავშირებული მეფე მირიან III-ისა და წმინდა ნინო კაბადოკიელის მოღვაწეობასთან.

ქრისტიანობის გავრცელების დასაწყისი

ისტორიული წყაროების მიხედვით, ქრისტიანობა საქართველოში გავრცელდა ჯერ კიდევ I საუკუნეში მოციქულთა ქადაგებით, თუმცა ამ დროისთვის იგი არ იყო სახელმწიფო დონეზე აღიარებული.

მოსახლეობის დიდი ნაწილი კვლავ წარმართულ რწმენებს მისდევდა. გარდამტეხი ეტაპი სწორედ IV საუკუნეში დადგა, როდესაც ქრისტიანობა ოფიციალურად გამოცხადდა სახელმწიფო რელიგიად.

მეფე მირიანის მოქცევა

წმინდა ნინოს ქადაგებამ განსაკუთრებული გავლენა მოახდინა როგორც ხალხზე, ასევე მეფის ოჯახზე.

გადმოცემის მიხედვით, მეფე მირიანმა ნადირობისას გზა დაკარგა და დახმარება ქრისტიან ღმერთს სთხოვა, რის შემდეგაც სასწაულებრივად გადარჩა.

სწორედ ამ მოვლენამ შეცვალა მისი დამოკიდებულება და გახდა საფუძველი ქრისტიანობის მიღებისა.

პოლიტიკური მნიშვნელობა

326 წელს ქრისტიანობის სახელმწიფო რელიგიად გამოცხადებამ მნიშვნელოვანი პოლიტიკური მნიშვნელობა შეიძინა.

საქართველო იმყოფებოდა რომისა და სპარსეთის გავლენის ქვეშ და ქრისტიანობის მიღებამ ქვეყანა დააახლოვა ბიზანტიურ სამყაროსთან.

კულტურული გავლენა

ამ მოვლენამ ხელი შეუწყო ქართული კულტურის, განათლებისა და დამწერლობის განვითარებას.

ეკლესია იქცა სულიერ და საგანმანათლებლო ცენტრად, რომელმაც ეროვნული თვითშეგნების გაძლიერებაში დიდი როლი ითამაშა.

ისტორიული მნიშვნელობა

საბოლოოდ, ქრისტიანობის მიღება საქართველოში უნდა შეფასდეს როგორც ისტორიული გარდატეხა, რომელმაც არა მხოლოდ სარწმუნოებრივი, არამედ კულტურული, პოლიტიკური და ეროვნული მნიშვნელობა შეიძინა.

ეს მოვლენა დღემდე რჩება ქართული იდენტობის ერთ-ერთ მთავარ საყრდენად და მნიშვნელოვან როლს ასრულებს საზოგადოების სულიერ ცხოვრებაში.

ისტორიული Timeline

I საუკუნე
მოციქულთა ქადაგება

ქრისტიანობა საქართველოში პირველად გავრცელდა მოციქულთა ქადაგებით, თუმცა სახელმწიფო აღიარება ჯერ არ მოჰყოლია.

IV საუკუნის დასაწყისი
წმინდა ნინო კაბადოკიელი

წმინდა ნინო ჩამოდის საქართველოში და იწყებს ქადაგებას. მისი გავლენა მეფის კარს სწვდება.

326 წელი
მეფე მირიანის მოქცევა

მეფე მირიან III ნადირობისას სასწაულს განიცდის. ქრისტიანობა სახელმწიფო რელიგიად გამოცხადდება — ისტორიული გარდატეხა.

IV–V საუკუნე
ეკლესიის მშენებლობა

სვეტიცხოვლის ტაძრის საფუძველი ეყრება. ეკლესია გახდება ქვეყნის სულიერი და კულტურული ცენტრი.

V საუკუნე
ქართული ანბანი

ქრისტიანობის გავრცელება ხელს უწყობს ქართული დამწერლობისა და მწიგნობრობის განვითარებას.

დღემდე
ეროვნული იდენტობა

ქრისტიანობა კვლავ ქართული იდენტობის ერთ-ერთი მთავარი საყრდენია — 17 საუკუნის შემდეგ.

როგორ ირჩევენ პატრიარქს?

საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის არჩევის წესი

საქართველოს ეკლესიის მართვა-გამგეობის დებულებით გათვალისწინებულია, რომ კათოლიკოს-პატრიარქის გარდაცვალების შემდეგ, ქიროტონიით უპირატესი მღვდელმთავარი, სინოდის წევრთა უმრავლესობის თანდასწრებით, მოვალეა გახსნას ანდერძი და საპატრიარქო ტახტის მოსაყდრის ვინაობა გამოაცხადოს.

რადგან კათოლიკოს-პატრიარქმა ილია მეორემ სიცოცხლეშივე დაადგინა მოსაყდრე — მიტროპოლიტი შიო მუჯირი — მისი მოსაყდრეობა გარდაცვალებისთანავე შედის ძალაში.

პატრიარქის არჩევის სქემა

ნაბიჯ-ნაბიჯ — გარდაცვალებიდან ინტრონიზაციამდე

ნაბიჯი 1
პატრიარქის გარდაცვალება
ქიროტონიით უპირატესი მღვდელმთავარი ხსნის ანდერძს. თუ ანდერძი არ არსებობს — ეკლესიის მართვა მას გადადის არჩევნებამდე. მოსაყდრე: მიტროპოლიტი შიო მუჯირი.
ნაბიჯი 2
წმიდა სინოდის სხდომა
მოსაყდრე იწვევს სინოდს. 39 წევრს აქვს უფლება წარადგინოს ერთი კანდიდატი, მათ შორის საკუთარი თავი. კენჭისყრით 3 კანდიდატი გამოირჩევა.
39 ამომრჩეველი
📋
ნაბიჯი 3
გაფართოებული კრების მოწვევა
მოიწვევა 40 დღის შემდეგ, მაგრამ არაუგვიანეს 2 თვისა. კრებაში მონაწილეობენ: სინოდის წევრები, ყოველი ეპარქიიდან 2 სასულიერო + 1 საერო პირი, თითოეული მონასტრიდან და სასულიერო სემინარიებიდან 2-2 დელეგატი.
🗳
ნაბიჯი 4
კენჭისყრა
კრებაზე ყველა გამოთქვამს აზრს, მაგრამ ხმის უფლება მხოლოდ მღვდელმთავრებს აქვთ — ანუ 39 კაცს. პატრიარქად ასარჩევად საჭიროა მინიმუმ 20 ხმა. თუ არცერთი კანდიდატი ვერ კრებს — ხელმეორე კენჭისყრა ტარდება.
20+ ხმა = პატრიარქი
👑
ნაბიჯი 5
ინტრონიზაცია სვეტიცხოველში
გაფართოებული კრება და ინტრონიზაცია ხდება სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარში. გარდაცვალებიდან მაქსიმუმ 2 თვეში ეკლესიას ახალი პატრიარქი ეყოლება.

🔴 ვინ შეიძლება გახდეს კათოლიკოს-პატრიარქი?

  • ეროვნებით ქართველი
  • საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მღვდელმთავარი
  • საღვთისმეტყველო განათლება და საეკლესიო გამოცდილება
  • ასაკი: 40–70 წელი
  • უნდა იყოს ბერი
შეჯამება: წინ ორი კრებაა — წმიდა სინოდი სამი კანდიდატის გამოსარჩევად, და გაფართოებული კრება პატრიარქის საბოლოოდ ასარჩევად. პატრიარქის გარდაცვალებიდან მაქსიმუმ 2 თვეში ეკლესიას ახალი პატრიარქი ეყოლება.