საქართველო საუკუნეების განმავლობაში იბრძოდა თავისი
დამოუკიდებლობისთვის, და ამ ბრძოლაში ორი განსაკუთრებული თარიღი
გამოირჩევა — 26 მაისი და 9 აპრილი. ორივე დღე ქვეყნის ისტორიაში
სიმბოლოა თავისუფლებისთვის ბრძოლის, ეროვნული სუვერენიტეტის აღდგენისა და
ქართველი ხალხის ურყევი ნებისა, იყოს დამოუკიდებელი.
26 მაისი — საქართველოს პირველი რესპუბლიკის დამოუკიდებლობა
1918 წლის 26 მაისს, საქართველოს ეროვნულმა საბჭომ გამოაცხადა ქვეყნის
დამოუკიდებლობა. ეს იყო ახალი ეპოქის დასაწყისი ქვეყნისთვის, რომელიც
საუკუნეების განმავლობაში იყო სხვადასხვა იმპერიის ბატონობის ქვეშ.
საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა შეიქმნა რუსეთის იმპერიის დაშლის
შემდეგ, როდესაც ქართველმა ლიდერებმა დაინახეს შესაძლებლობა, აღედგინათ
ქვეყნის სუვერენიტეტი და გაეთავისუფლებინათ ის უცხოური გავლენებისგან.
საქართველოს პირველი რესპუბლიკა არსებობდა რთულ დროს, როდესაც ქვეყანაში
მიმდინარეობდა როგორც შიდა, ასევე გარე გამოწვევები. მიუხედავად ამისა,
ამ პერიოდში საქართველომ მნიშვნელოვანი ნაბიჯები გადადგა ქვეყნის
პოლიტიკური სისტემის გამყარებისთვის, დემოკრატიული ინსტიტუტების
ჩამოყალიბებისა და საზოგადოებრივი რეფორმების გატარებისთვის. პირველი
რესპუბლიკის ლიდერებმა სცადეს სახელმწიფოს ეკონომიკური და პოლიტიკური
სტაბილურობის მოპოვება, რათა ქვეყანას მიეღო საერთაშორისო აღიარება და
დაცვა.
დამოუკიდებლობის გამოცხადება 26 მაისს იყო ქართველი ხალხის დიდი ნაბიჯი
თავისუფლებისკენ. ეს დღე სიმბოლურად აღნიშნავს არა მხოლოდ საქართველოს
თავისუფლების აღდგენას, არამედ დემოკრატიის, ადამიანის უფლებებისა და
ქვეყნის სუვერენიტეტის მხარდაჭერას. თუმცა, ქვეყნის დამოუკიდებლობა
დიდხანს არ გაგრძელდა, რადგან 1921 წელს საბჭოთა რუსეთმა მოახდინა
საქართველოს ოკუპაცია და რესპუბლიკა იქცა საბჭოთა კავშირის ნაწილად.
მიუხედავად იმისა, რომ საბჭოთა ოკუპაციამ დროებით დაასრულა საქართველოს
დამოუკიდებლობა, 26 მაისის მნიშვნელობა არ გამქრალა. ამ თარიღმა
შეინარჩუნა თავისი ეროვნული და ისტორიული ღირებულება, როგორც დღე,
როდესაც ქართველმა ხალხმა მკაფიოდ გამოხატა თავისი ნება
თავისუფლებისთვის.
9 აპრილი — თავისუფლებისთვის ბრძოლის ტრაგედია და გმირობა
1989 წლის 9 აპრილი ერთ-ერთი ყველაზე ტრაგიკული დღეა საქართველოს უახლეს
ისტორიაში. ეს იყო დღე, როდესაც ქართველი ხალხი მშვიდობიანად შეიკრიბა
თბილისში, რუსთაველის გამზირზე, რათა გამოეხატათ პროტესტი საბჭოთა
კავშირის ბატონობის წინააღმდეგ და მოეთხოვათ ქვეყნის დამოუკიდებლობა. ეს
აქცია იყო პასუხი იმ სოციალურ და პოლიტიკურ დაძაბულობაზე, რომელიც
საქართველოში არსებობდა, და გამოხატავდა ქართველი ხალხის სურვილს,
დაებრუნებინათ ქვეყნის დამოუკიდებლობა, რომელიც საბჭოთა ოკუპაციამ
წაართვა.
9 აპრილის ღამეს, საბჭოთა არმიამ სასტიკად დაშალა მშვიდობიანი
დემონსტრაცია. გამოიყენეს სამხედრო ძალა და ქიმიური იარაღი
დემონსტრანტების წინააღმდეგ, რამაც გამოიწვია 21 ადამიანის დაღუპვა და
მრავალი დაშავდა. ამ ტრაგიკულმა მოვლენამ ქართველი ხალხის მეხსიერებაში
ღრმა კვალი დატოვა, მაგრამ ამავე დროს გაამყარა ქვეყნის სურვილი
დამოუკიდებლობისკენ.
9 აპრილის ტრაგედია გმირობის სიმბოლოდ იქცა. ეს დღე მოიცავს არა მხოლოდ
ქართველი ხალხის ტკივილს და დანაკარგს, არამედ ეროვნული სიამაყის
გრძნობას, რომელიც გამოწვეული იყო მათ ბრძოლით თავისუფლებისთვის. 9
აპრილის მოვლენების შემდეგ, საქართველოსთვის აღარ იყო უკან დაბრუნება —
ეს იყო დღე, რომელმაც საბოლოოდ შეცვალა ქვეყნის ბედი და განსაზღვრა მისი
მომავალი.
1989 წლის 9 აპრილის ტრაგედიამ ასევე მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა
საქართველოში დამოუკიდებლობის აღდგენის პროცესში. ეს დღე გახდა ქართველი
ხალხის ერთიანობის, ბრძოლისუნარიანობისა და დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლის
სიმბოლო. საბჭოთა კავშირი იმ დროისთვის უკვე სერიოზული კრიზისის წინაშე
იდგა, და 9 აპრილის მოვლენებმა კიდევ უფრო გაამწვავა სიტუაცია
საქართველოში, რასაც მოჰყვა ქვეყნის დამოუკიდებლობისკენ გადადგმული
საბოლოო ნაბიჯები.
1991 წლის 9 აპრილი — დამოუკიდებლობის აღდგენა
9 აპრილის ტრაგედიიდან ზუსტად ორი წლის შემდეგ, 1991 წლის 9 აპრილს,
საქართველოს უზენაესმა საბჭომ ოფიციალურად გამოაცხადა ქვეყნის
დამოუკიდებლობის აღდგენა. ეს იყო ქართველი ხალხის ოცნების შესრულება,
რომელიც საუკუნეების განმავლობაში იბრძოდა სუვერენიტეტისთვის. 1991 წლის
9 აპრილი აღინიშნება, როგორც საქართველოს მეორე დამოუკიდებლობის დღე და
წარმოადგენს იმ ადამიანების ბრძოლისა და მსხვერპლის დაფასებას, რომლებიც
იბრძოდნენ ქვეყნის თავისუფლებისთვის.
საქართველოს მეორე დამოუკიდებლობის გამოცხადება საბჭოთა კავშირისგან
საბოლოო ნაბიჯი იყო საბჭოთა ბატონობისგან გათავისუფლებისკენ. ეს მოვლენა
ისტორიული მნიშვნელობისაა, რადგან მან ქართული სახელმწიფოებრიობა
აღადგინა და გზა გაუხსნა თანამედროვე დემოკრატიული და სუვერენული
საქართველოს ჩამოყალიბებას.
დამოუკიდებლობის მნიშვნელობა და მემკვიდრეობა
ორივე თარიღი — 26 მაისი და 9 აპრილი — მნიშვნელოვანია არა მხოლოდ
იმიტომ, რომ ისინი დაკავშირებულია ქვეყნის პოლიტიკურ დამოუკიდებლობასთან,
არამედ იმიტომაც, რომ ისინი სიმბოლოებია ქართველი ხალხის მტკიცე ნების,
არ დანებებულიყო ოკუპაციას და არ დაეკარგა თავისუფლების სურვილი. ეს
დღეები ცხადყოფენ, რომ საქართველოსთვის დამოუკიდებლობა არ არის მხოლოდ
პოლიტიკურ გადაწყვეტილებებზე დამოკიდებული, არამედ ეს არის ეროვნული
მემკვიდრეობა, რომელიც საუკუნეების განმავლობაში იყო ნაგები და დღესაც
განაგრძობს ცხოვრებას.
26 მაისი და 9 აპრილი წარმოადგენენ ქართველი ხალხის ურყევ ძალას და
ერთიანობას თავისუფლებისთვის. ეს თარიღები შეგვახსენებენ, რომ
თავისუფლება და დამოუკიდებლობა მთავარი ღირებულებებია, რომლებიც მუდამ
დაცვა და შენარჩუნება უნდა.
მომავალი თაობებისთვის გაკვეთილი
მიუხედავად ყველა გამოწვევისა, რომელიც საქართველომ გაიარა, 26 მაისი და
9 აპრილი კვლავაც დარჩება ეროვნულ სიმბოლოებად, რომლებიც მომავალ თაობებს
ასწავლის თავისუფლებისა და დამოუკიდებლობის მნიშვნელობას. ეს თარიღები
შეგვახსენებენ, რომ თავისუფლების შენარჩუნება მუდმივი პროცესი და
ბრძოლაა, რომელიც მოითხოვს მტკიცე ნებას და ეროვნულ ერთობას.